Người Việt đầu tiên xuất khẩu UAV sang Mỹ: ‘Với tôi, nghèo là lợi thế’

Hành trình vượt qua nghịch cảnh từ bãi rác

Tuổi thơ cơ cực bên dòng kênh đen

12 tuổi nhặt bao nilon kiếm sống, tầm nhìn chỉ đóng khung trong miếng ăn, 60 năm sau ông Lương Việt Quốc sáng chế ra UAV đầu tiên xuất khẩu được sang Mỹ, đưa Việt Nam bước lên sân chơi công nghệ thế giới.

Quá khứ của ông Lương Việt Quốc (CEO RealTime Robotics – RtR) bắt đầu từ một túp lều bên dòng kênh đen ở quận 4, TP HCM. Tài sản lớn nhất của gia đình khi đó là chiếc ghe nhỏ. Hàng ngày, cậu bé Quốc cùng bà ngoại và các em chèo ghe dọc theo các con kênh, bới tìm trong những đống rác để nhặt nhạnh từng chiếc bao nilon, vỏ chai mang về bán lại.

“Tầm nhìn của tôi lúc đó không vượt quá miệng bát. Mỗi ngày, mục tiêu duy nhất là làm sao nhặt đủ rác để đổi lấy vài ký gạo cho cả nhà không bị đói”, ông Quốc nhớ lại.

Bước ngoặt cuộc đời từ giảng đường đại học

Cái nghèo đeo bám dai dẳng, nhưng không ngăn được tinh thần hiếu học. Ý thức được chỉ có con đường học vấn mới giúp gia đình thoát khỏi bãi rác, ông vừa làm vừa học, nỗ lực tốt nghiệp Đại học Tài chính – Kế toán TP HCM.

Năm 2002, bước ngoặt lớn đến khi ông giành được học bổng Fulbright để sang Mỹ học thạc sĩ tại Đại học Cornell, sau đó tiếp tục hoàn thành luận án tiến sĩ kinh tế tại Đại học California, Berkeley.

Từ một đứa trẻ nhặt rác trở thành một tiến sĩ trên đất Mỹ, ông Quốc nhận ra: “Với tôi, nghèo không phải là rào cản, nghèo là một lợi thế. Người nghèo khi đã chạm đến đáy xã hội thì không còn sợ ngã nữa. Họ có một sức mạnh tinh thần khủng khiếp, một sự lì lợm và khát khao vươn lên mà không gì dập tắt được.”

Bước rẽ sang ngành công nghệ cao và sự ra đời của HERA

Quyết định khởi nghiệp mạo hiểm

Năm 2014, khi đang có một công việc ổn định với thu nhập cao tại Mỹ, ông Quốc bất ngờ quyết định rẽ hướng sang một lĩnh vực hoàn toàn mới: máy bay không người lái (UAV/drone). Ông nhận thấy đây là công nghệ của tương lai, sẽ thay đổi bộ mặt của nhiều ngành công nghiệp từ nông nghiệp, năng lượng đến an ninh quốc gia.

Năm 2017, ông trở về Việt Nam, thành lập Công ty RealTime Robotics Inc (RtR) tại Khu công nghệ cao TP HCM (SHTP). Ông là người đầu tiên nhận được giấy phép đầu tư mở nhà máy sản xuất drone tại đây.

Giải bài toán vật lý tưởng chừng bất khả thi

Khi bắt tay vào làm, ông đặt ra một mục tiêu vô cùng táo bạo: tạo ra một chiếc drone vượt trội hơn tất cả các sản phẩm cùng phân khúc trên thế giới. Nhiều người lúc đó cho rằng ông viển vông. Làm sao một startup non trẻ ở Việt Nam có thể cạnh tranh được với các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Mỹ, châu Âu hay Trung Quốc?

Nhưng ông Quốc đã chứng minh bằng hành động. Ông cùng đội ngũ kỹ sư người Việt – trong đó 80% đến từ Đại học Bách Khoa TP HCM và 20% từ Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP HCM – bắt đầu giải bài toán vật lý hóc búa của ngành drone: Sức nâng và không gian tải.

Những thông số kỹ thuật ấn tượng của HERA

Sau nhiều năm nghiên cứu với 3 lần đứng trước “lằn ranh sinh tử” suýt phải đóng cửa công ty vì cạn vốn, dòng UAV mang tên HERA đã ra đời với những tính năng đột phá:

Kích thước nhỏ gọn: Có thể xếp gọn vừa vặn trong một chiếc ba lô đeo vai của một người lính.
Sức nâng vượt trội: Khả năng mang tải lên tới 15kg, gấp 7 lần so với các dòng máy bay cùng kích cỡ trên thế giới.
Không gian tải rộng rãi: Có thể gắn cùng lúc 4 thiết bị (gồm nhiều loại camera màu, camera nhiệt, hệ thống thả vật dụng cứu hộ, loa công suất lớn), trong khi các dòng drone khác thường chỉ gắn được 1 thiết bị.

Bản lĩnh Việt Nam trên thị trường quốc tế

Thuyết phục những khách hàng khắt khe nhất tại Mỹ

Năm 2022, ông Quốc mang HERA đi tham dự hai cuộc triển lãm công nghệ quốc phòng và dân dụng lớn tại Mỹ là Xponential 2022 (tại Orlando, Florida) và SOFIC 2022 (tại Tampa, Florida). Ngay lập tức, sản phẩm của Việt Nam đã làm dậy sóng giới công nghệ quốc tế.

Các chuyên gia hàng đầu nhận định HERA đạt đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe NDAA của chính phủ Mỹ. Tháng 8/2022, RtR hoàn tất hợp đồng xuất khẩu 3 chiếc HERA đầu tiên cho Đại học Michigan (Mỹ).

Sau đó, công ty tiếp tục ký hợp đồng với RMUS – một nhà phân phối drone lớn của Mỹ và Canada để cung cấp sản phẩm cho thị trường dầu khí (dùng camera OGI để dò tìm rò rỉ khí ga) và lực lượng thực thi pháp luật tại California và Texas.

Khẳng định giá trị bằng giá bán thuộc hàng top

Giá của một chiếc HERA hiện tại dao động từ 25.000 đến 30.000 USD, cao hơn từ 20% đến 30% so với mặt bằng chung của thị trường. “Sáng tạo ra cái khác biệt mới chỉ là thành công về mặt nghiên cứu. Chỉ khi bạn bán được cái khác biệt đó với giá cao hơn đối thủ, được thị trường chấp nhận, thì đó mới là thành công thực sự của một startup công nghệ”, Tiến sĩ Lương Việt Quốc khẳng định.

Sự khác biệt tạo nên năng lực và bản lĩnh của RtR chính là việc làm chủ công nghệ. Toàn bộ đội ngũ kỹ sư người Việt của công ty có thể chủ động từ khâu thiết kế thân máy bay, vật liệu, bo mạch điện tử cho đến lập trình phần mềm điều khiển mà không phụ thuộc vào nước ngoài.

Sứ mệnh phụng sự và tầm nhìn tương lai

Ứng dụng thực tế bảo vệ chủ quyền lãnh thổ

Tại Việt Nam, chiếc HERA đầu tiên đang được chuẩn bị để bàn giao cho Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ – Bộ Công an.

Với sự xuất hiện của dòng máy bay này, lần đầu tiên Việt Nam chủ động sở hữu một công nghệ UAV ở cấp độ cá nhân vượt trội hơn cả những sản phẩm mà Israel hay các nước NATO đang sử dụng, giúp chuyên biệt hóa thiết bị theo yêu cầu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và an ninh quốc gia.

Chiến lược bảo hộ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Để bảo vệ thành quả của mình, RtR đã nộp bằng sáng chế và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu cho HERA.

Sau HERA, công ty đã nộp thêm 2 bằng sáng chế đột phá nữa về ứng dụng drone trong công nghiệp, quân sự và đang chuẩn bị hồ sơ cho bằng sáng chế thứ 4. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro bị sao chép công nghệ khi sản phẩm vươn ra thị trường toàn cầu.

Ước vọng đưa Việt Nam thành trung tâm drone thế giới

Hiện tại, công ty đang lên kế hoạch mở rộng nhà máy sản xuất công nghiệp hàng loạt để tăng công suất lên gấp 5 đến 10 lần, đồng thời phát triển dòng drone chuyên dụng mang tên “Thần nông” phục vụ cho nông nghiệp xanh.

Nhìn về tương lai, khát vọng lớn nhất của người từng đi nhặt rác bên dòng kênh đen là đưa Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất và chế tạo drone hàng đầu thế giới, khích lệ các startup Việt mạnh dạn dấn thân vào con đường nghiên cứu công nghệ cao đầy chông gai nhưng cũng đầy tự hào.